Yaşam

Anadolu’nun soğuk cini: Karakoncolos’un efsanevi hikayesi

2022 yılı fırtına takvimi denizciler başta olmak üzere birçok kişi tarafından takip ediliyor.

14 Ocak Cuma günü ise takvimler, Karakoncolos Fırtınası’na işaret ediyor.

Karakoncolos, kışaylarında görünen bir rüzgâr türüdür. Ancak Türkiye’nin iç kesimlerinde aslında bir efsaneye de dayanır.

Anadolu halk kültüründe Kış Cini yani Karakoncul olarak da ifade edilir. Kışın Zemheri (Karakış) zamanlarında ortaya çıkarak kötülük yaptığına ve cadıya benzediğine inanılır.

Evliya Çelebi’de Seyahatname’sinde Karakoncolos’tan bahsetmiştir. Kimi yörelerde Ocak’ın ilk 12 günü yahut kışın en soğuk zamanları gibi belirsiz zaman aralıkları belirtilir.

Peki Karakoncolos ne demek? Karakoncolos fırtınası ve efsanesi nedir? İşte bilgiler…

KARAKONCOLOS FIRTINASI NEDİR

Bu fırtına, Karakoncolos denen varlığın gelişinin haber verdiğine inanılan fırtınadır.

Karakoncolos önce denizden gelir, denizi kabartır, bir fırtına kopartır, bu zamanda balıkçılar kayıklarını barınaklara çekerler ve denize açılmazlar. karayelden rüzgarlar eser, yaklaşık bir hafta kadar sürer bu fırtına, sonra karada etkisini gösterir.

KARAKONCOLOS EFSANESİ

Soğuklar iyiden iyiye kendini gösterdiğinde Karakoncolos adlı bir cadının etrafı dolaşmaya çıktığına inanılır. Karakoncolos bir hastalık cinidir, Cogolos da denir, açıkta bırakılan yiyeceklere tükürüp işeyerek hastalık yayar.

Uykusu derin olanı adını fısıldayarak sokağa çağıran Cogolos insanların soğuktan donmasına sebep olabilir.

Korunmak için pancar pişirip eşiğe gömmek, lohusalara, uykusu ağır olanlara pancar yedirmek iyidir.

Yunancadaki kökeninden dolayı Kalikancari diye de anılan bu karanlık cinini evlerden uzak tutmak için geceleri ateş/ocak söndürülmez ve içine tütmek üzere şifalı sedef otu (Rue; apigano) bırakılır.

Kış yarısı cini Karakoncolos’un bugünlerde sokaklarda elinde bir tarakla dolaşıp insanların önünü kestiği, onlara nereden gelip nereye gittiklerini, adlarını ve evlerini sorduğu söylenir. Cevap verirken kara kelimesini kullanmayı unutmamak Koncolos’un gazabından korunabilmek için elzemdir

Karakoncolos günlerinde tarakları da orta yerde bırakmamak gerekir. Bazı yörelerde Koncolos, denizden fırtınayla çıkarak dağ eteklerine dek ulaşan bir soğuk cinidir, insan kılığında dolaşıp buzağılara ve çocuklara musallat olur.

Başa dön tuşu